Urrengo edizioa

Orhipean 2019.


2019ko abuztuaren 30ean(gauez) eta 31an.

Ongi etorriak izango zarete!

Jarraitu!

  facebook logo1                 

Laguntzaileak

logo

GN

caixaRural

Ayunta

Resultado de imagen de diario de noticias logo

 

Matatxerri

23Herrietako bizimoduan ezinbestekoa zen animalien-hazkuntza, ez bakarrik lanetarako baizik eta familiaren elikadurarako ere. Haien artean txerria ezin zen falta.

 

Etxeko beharren arabera bat edo gehiago hazten ziren, "añales" (urte baten zehar haztuak) eta "marzales" (martxotik haztuak). Elikatzen ziren eltzekadeekin (patatekin, barazki orriekin, etab... osatua eta dena egosia).

 

Aintzinean Muskildako mendira eramaten zituzten eta han haritzetako ezkurrak jaten zituzten.

 

Azaro-abenduan prest  zeuden matatxerrirako.

 

Goizean goiz azokideak eta senidekoak elkartzen ziren animalia hiltzeko. Egunaren zehar eginkizun desberdinak egiten ziren, odolkiak, ajolioan (adoboan) jartzea , gatzan sartzea eta hestebeteak txrizoa, txistor eta birika, "haga" izeneko makil luzen batean lehortzen ziren eta lehortze puntua hartzen zutenean eskabetxean edo olioan sartzen ziren ongi mantentzeko. Solomoarekin eta sahieskiekin gauza bera egiten zen.

 

 dsc_0118          101_2435

 

Txorizoak, momentu berezietan jaten zituztenak, ale artean gordetzen ziren (laborea).

 

Normalean, atsoek neska gazteei irakasten zieten la horiek nola egiten. Gainera badeuden mondongeroak batzuk eta hauek  etxez-etxe lan horiek egitera joaten ziren.

 

dsc_0593

 

Egun hori festa egun bat zen eta familia elkartzen zen. Umeentzat eskolara ez joateko aitzaki on bat izaten zen.

 

Ohitura zen konpromisu bat izaten zen jendeari edo apaizari, medikuari,.... opari bat ematea (odolki bat, xingar puxka bat eta gibeleko beste puska bat) .

 

 Batzuetan batek pentsa dezake: egun horretan jaten zenarekin, oparitzen zenarekin,..., txerritik zenbat geratzen zen?

 

vertbilinguenolegend